نیم نگاهی به صنعت هتلداری در استان گیلان / اتاق خالی و پز عالی

شاهد وزیری *






ظاهرا این روز‌ها در گیلان کسب و کار آنها که چادرهای مسافرتی می‌فروشند و یا اجاره می دهند از هتلدارها پر رونق‌تر است و بسیاری از صاحبان هتل و مراکز اقامتی از ضریب اشغال بسیار پایین حتی در ایام پیک تعطیلات سخن می گویند.
صنعت هتلداری از گذشته جزو صنوف پول ساز ودرامد زا به شمار می رفته و این خصیصه در قرن حاضر با توجه به توسعه گردشگری به شدت روبه افزایش است. گستره فعالیت های هتل ها روز به روز افزایش یافته وهمین امر سبب شده نقش این صنعت در صنعت توریسم بیش از پیش قابل لمس و تاثیر گزار باشد و کشورهایی که به اهمیت صنعت توریسم پی برده اند آن را به عنوان بخش اصلی برای افزایش درامد سرانه خود محسوب می کنند ودر راستای این هدف توجه ویژه ای به صنعت هتلداری نشان می دهند.
اما ظاهرا ایران حتی با توجه به تعدد مراکز اقامتی خود و از سوی دیگر رشد ورود گردشگران با اذعان مسئولان گردشگری ایران به اینکه هنوز هتلداری ایران در دوران مبتدی است ، این صنعت نمی تواند حرفی در توسعه گردشگری بزند علی رغم اینکه از گذشته ایرانیان به مهمانوازی شهره بوده اند.
اگر از کیفیت و خدمات هتلداری ایران بگذریم می توانیم به اقتصادی نبودن کسب و کار هتلداری و البته گرانی خدمات ارایه شده در مراکز اقامتی با توجه به نوع خدماتی که ارایه می دهند اشاره کنیم. کسب و کاری که صرفا به درآمد کرایه اتاق هایش تکیه کرده و در دیگر زمینه ها ناکام مانده است.
با درنظر گرفتن امکاناتی که توریست ها می توانند در هتل داشته باشند ما تقریبا گران ترین هتل ها را داریم و از نظر امکاناتی که در اختیار توریست ها قرار می دهیم با کمبودهای زیادی مواجه هستیم و بنا بر امکاناتمان و در نظر گرفتن اصول هتل داری اسلامی، هزینه های اقامتی در ایران بسیار بالاست.
*جذب پایین مسافر و عوارض و مالیات سنگین
در استان گیلان مهمترین گرفتاری این صنعت با شهرداری‌ها و شورای شهر است که آسیب جدی را پس از مسافرکاشانه‌ها به هتل‌ها وارد کرده‌اند، آن‌ها با تعیین عوارض‌ها و مالیات‌هایی که گاه خلاف قانون است، کمر هتلداران را شکسته‌اند و از طرف دیگر محدودیت‌هایی از طرف اداره منابع طبیعی و سایر اداره‌هایی که سرمایه‌گذار با آن‌ها در ارتباط است، اعمال می‌شود.
بنا بر اذعان فعالان این عرصه دلال‌های تابلو به‌دست، مسافرکاشانه‌ها و شهرداری‌ها اجازه نمی‌دهند یک لیوان آب خوش از گلوی هتلداران گیلان پایین برود، به طوریکه بعد از ۳۰ سال فقط یک هتل در رشت افتتاح شده، اما به ازای آن ۲۵ هتل دیگر تعطیل شده است.
این مطالب بخشی از اظهارات رییس جامعه هتل‌داران گیلان است که دل پر دردی دارد، از عوارض و مالیات‌های سنگین شهرداری‌ها گرفته تا نسبت ناعادلانه‌های خانه‌های استیجاری به هتل‌های گیلان و دلال‌های تابلو بدستی که مسافرها را روی هوا می‌زنند تا به هتل‌ها نرسند و مسافرانی که بی‌خبر از همه جا، چند برابر نرخ یک اتاق در هتل را به خانه‌های شخصی می‌دهند تا فضای خصوصی‌تری نصیبشان شود.
*بروکراسی اداری و مشکلات قوانین ساخت
معضل دیگری که صنعت هتلداری گیلان را نسبت به استانهای همجوار خود به چالش کشیده تبعیضی است که در تراکم ساختمان هتل‌ در استان مازندران و گیلان وجود دارد، رعایت حریم ۶۰ متر و کد ارتفاع ۰۲۴ در نوار ساحلی خزر یکی از مواردی است که در ساخت هتلهای جدید دراستان گیلان لازم الاجراست و در استان مازندران این اتفاق نمی‌افتد. در نوار ساحلی استان گیلان نهایت ارتفاع هتل‌ها در حد سه طبقه است، درحالی‌که در نوار ساحلی مازندران ساختمان ۳۰ طبقه می‌سازند. اگر قرار است از ساحل استفاده نشود، پس چرا در یک جا این قانون اعمال می‌شود؛ ولی در جای دیگر سخت‌گیری نمی‌شود که این خود ظاهرا ریشه در عدم تعامل ادارات مرتبط حتی بر سر منافع کلی استان دارد.
آنچه از اخبار مشخص است مسئولین و مدیران گیلان در حالی منت سرمایه‌گذاران خارجی را می‌کشند که با این محدودیت‌ها و آزارها سرمایه‌گذاران داخلی را فراری داده اند. بانک‌ها با بهره‌های سنگینی که می‌گیرند حدود ۱۷ هتل در گیلان را به تعطیلی کشانده‌اند و این اتفاق فقط به این دلیل افتاده که آن هتل‌ها نتوانسته‌اند به موقع تسویه حساب کنند.
اصولا در گیلان که یک استان توریست‌پذیر است هتلداران از وضعیت ناراضی هستند و کمتر سرمایه‌گذاری برای هتل‌سازی در گیلان اقدام می‌کند، در حالی‌که در استان مازندران در حال ساخت هتل های ۷ستاره‌اند و باید این سوال مطرح شود که چرا هتلداری در گیلان رونق استان‌های دیگر را ندارد؟
*قرارداد نانوشته ای بنام "رزرو سفید"
از دیگر معضلات صنعت هتل داری در استان گیلان "رزرو سفید" است،هتل‌هایی هستند که مسافر ندارند، اما اعلام می‌کنند که ظرفیت‌شان تکمیل شده است! مثلا آژانسی با هتلی تماس می‌گیرد و برای ۵۰ نفر تخت می‌خواهد، پاسخ هتل در حالت معمول و عرف باید این باشد که مشخصات مسافران را بدهید و چند درصد از هزینه را برای رزرو پیش‌پرداخت کنید، اما جواب فعلی هتل‌ها این است؛ رزرو را انجام می‌دهیم، اما تا تاریخ مشخصی ۵۰ درصد پول را بپردازید. این هتل‌ها هیچ مشخصاتی از مسافر نمی‌گیرند و معلوم نیست اتاق‌ها را برای چه کسانی گارانتی می‌کنند؟!
رزرو سفید باعث اشغال کاذب هتل هم می‌شود، برای همین با وجود ظرفیت خالی در برخی هتل‌ها، مسافران عادی با پاسخ منفی مواجه می‌شوند و اتاق پیدا نمی‌کنند و به ناچار مجبور به اسکان در مسافر کاشانه ها و اماکن خصوصی میگردند.
از نظر حرفه‌ای رزرو بدون نام برای دوره زمانی طولانی و نه در غیر پیک سفر، منطقی است و به صنعت گردشگری کمک می‌کند، اما وقتی هتل‌ها در زمان خاص و محدود رزرو سفید انجام دهند، این جای بحث و پیگیری دارد، چون نوعی تخلف محسوب شده و با متخلف باید برخورد جدی صورت گیرد.
*سهم ناچیز از جذب مجازی مسافرین
امروزه هر سازمان و نهاد و شرکتی، چه اقتصادی و چه غیر اقتصادی، به منظور شناساندن خود، اقدام به ایجاد یک سایت اینترنتی می‌کند. در صنعت گردشگری نیز سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی و خصوصی، دفاتر خدمات مسافرتی و … از این روش استفاده می‌کنند.
با بررسی چندین وب سایت گردشگری معروف در سطح جهانی، متوجه می شویم که هر کدام از آن ها در یک یا چند زمینه رویکرد تخصصی دارند. به طور مثال، برخی فقط در رابطه با رزرواسیون هتل و هواپیما و کشتی و از این قبیل فعالیت دارند. برخی وب سایت ها تصاویر و فیلم های جاذبه های گردشگری را به گردشگران نمایش می دهند. گروهی از وب سایت ها در زمینه تورهای ویژه فعالیت می کنند. بعضی سفرهای ارزان و بعضی دیگر سفرهای لوکس را پیشنهاد می دهند. برخی از وب سایت ها نیز تنها فعالیتشان این است که به گردشگران اطلاعات مربوط به مقصد را ارائه کنند و نهایتا بر توصیه های سفر تاکید دارند.
موضوع دیگری که در بیشتر وب سایت های گردشگری دیده می شود، وجود یک شعار کاربردی است که اهداف وب سایت را تبیین می کند. این شعارها در یک جمله، مخاطب را برای استفاده یا عدم استفاده از وب سایت مورد نظر راهنمایی می کنند. این موضوع، تقریبا در هیچ یک از وب سایت های ایرانی مورد توجه قرار نگرفته است. این بدان معنی نیست که وب سایت های گردشگری ایرانی از شعار استفاده نمی کنند، بلکه شعارشان در راستای اهدافشان نیست و یا اساسا شعارشان کاربردی نیست، بلکه تنها یک جمله تزیینی به شمار می رود.وبسایتهایی نظیر : www.igougo.com ، www.triporama.com ، www.tripadvisor.com ، www.wayn.com ، www.planetware.com و www.hitchsters.com و .... از جمله وبسایتهای بین المللی هستند که با بیش از 15 میلیون عضو در سراسر جهان به معرفی مکانهای گردشگری و هتلهای جهان می پردازند.
در ایران نیز وبسایتهای گردشگری همچون www.iran-tourism.ir , www.setko.com , www.iranview.com , www.iranpedia.ir , www.anobanini.net , www.iranseir.com در حال فعالیتند که متاسفانه غالب فعالیت عمده این وبسایتها اعلام خبرهای گردشگری است و چندان چنگی به دل نمی زند و یا یک سری اطلاعات مروط به ایران دیده می شود که باز هم کامل و قابل اعتماد نیست و در اکثر آنها خدمات شایان ذکری به بازدیدکنندگان ارایه نمی گردد.
در نهایت نتیجه ای که به دست خواهد آمد، شاید این باشد که بیشتر وب سایت های ایرانی مشابه هستند و در نهایت هیچ کدام فعالیت جدی ندارند. بسیاری از آن ها ادعای “رزرواسیون آن لاین” دارند که خلاف واقع است. بهترین وب سایت های گردشگری ایرانی، اگر بتوان عنوان “بهترین” به آن ها بخشید، تنها به ارائه اطلاعات ناقص در رابطه با ایران شناسی بسنده کرده اند و از اطلاعات کاربردی در میان آن ها کمتر خبری می توان یافت.در یک کلام، فعالیت گردشگری در کشور ما ابتدایی است و در این میان، فعالیت از طریق اینترنت اصلا رنگ و بویی ندارد.
هنگامی که وب سایت های گردشگری دنیا نیازهای گردشگران را در حد پیدا کردن چمدان های گمشده مد نظر قرار داده اند و به انواع گروه مخاطبانشان می اندیشند ما هنوز در حال کپی کردن اطلاعات از مد افتاده ای هستیم که نهایتا هیچ ارزشی ندارند و کسی دیگر این روزها به دنبالشان نیست.آنچه که با نگاهی گذرا به این وبسایتها میبینیم این است که از مجموع 91 هتل فعال در استان گیلان تنها 2 هتل به اسم 5 ستاره و 6 هتل به اسم 4 ستاره وجود دارد و جز نام تعداد معدودی از این اماکن ، مشخصات سایرآنها حتی در سایتهای گردشگری داخلی نیز کمتر بچشم می خورد.
با توجه به موارد اشاره شده در این مقاله بنظر می رسد صنعت هتل داری گیلان پیش از آنکه انگشت اتهام خود را به سمت کم کاریها و بی مهری های نهادهای متولی بگیرد ابتدا باید در نوع خدمات رسانی خود در قبال گردشگران داخلی و خارجی تجدید نظر کند. هرچه باشد حرمت امامزاده را باید متولی آن پاس بدارد.
*روزنامه نگار و مدیرمسول پایگاه خبری گیل خبر